Obszar Gminy Narew zlokalizowany jest pomiędzy dwoma parkami narodowymi tj. Białowieskim oraz Narwiańskim Parkiem Narodowym oraz Parkiem Krajobrazowym Puszczy Knyszyńskiej. Rolę korytarza łączącego oba parki spełnia malownicza Dolina Rzeki Narew. Tworząca liczne meandry rzeka przepływająca przez Gminę Narew bierze swój początek na wschodnim skraju Puszczy Białowieskiej (około 30 km poza granicą Polski). Bardzo charakterystyczną cechą terenów nadrzecznych są duże, wręcz bezkresne przestrzenie.

Dolina Rzeki Narew 

Dobry stan środowiska w gminie sprzyja utrzymaniu i rozwojowi świata zwierząt. Wśród ssaków występują tu łoś, jeleń, sarna, dzik, lis, zając szarak (zwierzyna łowna). Najliczniej reprezentowane są gryzonie – wśród nich największym przedstawicielem są bobry zamieszkujące dolinę Narwi. Na podmokłych łąkach można spotkać wiele gatunków ptactwa wodnego. Lasy (dominującym typem są bory sosnowo – świerkowe) obfitują w bogactwo grzybów i jagód. Z uwagi na bogate walory przyrodnicze Gmina Narew znajduje się w strefie chronionego krajobrazu, w samej Gminie Narew powierzchnia 10130 ha jest objęta różnymi formami ochrony przyrody.

Walory przyrodnicze

Dolina Górnej Narwi

Dolina Górnej Narwi

Ponad trzydziestokilometrowy odcinek Doliny Górnej Narwi przebiega praktycznie przez środek granic administracyjnych Gminy Narew, dzieląc gminę na dwie części (północną i południową). Obejmuje on swoim zasięgiem 11 wsi tj. Ordynki, Gorędy, Bruszkowszczyzna, Rybaki, Cimochy, Hajdukowszczyzna, Narew, Ancuty, Puchły, Kaczały, Koźliki. Dolina Górnej Narwi jest jedną z najlepiej zachowanych dolin rzecznych w Polsce i stanowi obok Bagien Biebrzańskich jeden z największych obszarów mokradeł środkowoeuropejskich. Kształtowana przez regularne wylewy rzeki, jest ona uznawana za siedlisko o największej różnorodności biologicznej w strefie klimatu umiarkowanego.

Dolina Rzeki Narew

Dolina Górnej Narwi na odcinku od Narwiańskiego Parku Narodowego po zbiornik Siemianówka cechuje się szczególnie wysokim stopniem zachowania naturalnych walorów przyrodniczych. Jest to obszar, na którym nie prowadzono żadnych robót melioracyjnych związanych z regulacją stosunków wodnych. Ze względu na te walory obszar ten jest jedną z największych w Polsce ostoi ptactwa błotno-wodnego, zarówno dla gatunków lęgowych, jak i przelotnych. Można tu spotkać gatunki zagrożone nie tylko w skali Polski, ale i Europy, tj. bocian czarny, świstun, dubelt, batalion, zielonka, wodniczka i inne – ostoja ptasia o randze europejskiej E30. Korytarz rzeki Narew wykorzystywany jest przez zwierzęta do migracji. Są to nie tylko wymienione wyżej ptaki, ale również ssaki (m.in. łosie i wilki). Dużym walorem doliny Narwi, a jednocześnie Gminy Narew, jest występowanie chronionych gatunków ssaków (bobry, wydry). Ze względu na swoje wyjątkowe walory przyrodnicze dolina rzeki Narew często nazywana jest Polską Amazonią.

Dolina Rzeki Narew 

Cała Dolina Górnej Narwi została zgłoszona przez nasz kraj do obszarów chronionych Unii Europejskiej NATURA 2000. Członkostwo w Unii Europejskiej nakłada na Polskę obowiązek wniesienia wkładu w ochronę tych ekosystemów i gatunków, które cała Europa uznała za ważne i wymagające ochrony w skali kontynentu. Zagrożeniem dla tego terenu jest niewątpliwie niewłaściwa lub nierozwiązana gospodarka wodno – ściekowa oraz obniżanie się poziomu wód gruntowych.

Puszcza Białowieska

Puszcza Białowieska

W układzie administracyjnym region Puszczy Białowieskiej położony jest w całości lub części na terenie gmin: Białowieża, Hajnówka, Narew, Narewka i Dubicze Cerkiewne, wchodzących w skład powiatu hajnowskiego. Na terenie Gminy Narew lasy Puszczy Białowieskiej zajmują 2 963 ha.

Lasy Puszczy Białowieskiej 

Puszcza Białowieska jest obiektem przyrodniczym o wyjątkowych i niepowtarzalnych walorach fauny. Składa się na to wiele czynników, między innymi położenie geograficzne, obszar, stan zachowania lasów, niższy niż w innych częściach Polski i Europy stopień eksploatacji drzewostanów oraz szeroko ujęta ochrona podstawowych ekosystemów leśnych. Na terenie Puszczy dominują zbiorowiska leśne, zajmujące ponad 95% powierzchni. Obok zbiorowisk leśnych na terenie Puszczy Białowieskiej występują liczne zbiorowiska wodne, torfowiskowe i krzewiaste. Współczesna fauna ssaków Puszczy Białowieskiej reprezentowana jest przez 58 gatunków zgrupowanych w 6 rzędach. Do gatunków zanikłych należy zaliczyć: niedźwiedzia, tura, tarpana, rosomaka, żbika, sobola i norkę europejską. Nowymi przybyszami są m.in.: jenot, piżmak, norka amerykańska.

Żubry

W Puszczy Białowieskiej stwierdzono występowanie 398 gatunków zwierząt objętych ochroną gatunkową. Z chronionych ssaków w Puszczy występują m.in.: jeż, kret, zając bielak, wiewiórka, bóbr, wilk, ryś, wydra, gronostaj, łasica oraz oczywiście król Puszczy – żubr. Wśród ptaków ochroną gatunkową objęte są prawie wszystkie stwierdzone w Puszczy gatunki. Chronione są niektóre puszczańskie gady, płazy oraz pewne gatunki ryb. W Puszczy występują również chronione gatunki z grupy mięczaków i minogów. Liczna jest fauna owadów objętych ochroną gatunkową. Do nich należy wiele gatunków tęczników i biegaczy oraz bogata fauna motyli i ważek.

Obiekty i obszary chronione

Obiekty i obszary prawnie chronione, rezerwaty przyrody

Na obszarze gminy do terenów o szczególnych walorach przyrodniczych i krajobrazowych objętych ochroną prawną należą:

  • Obszar Chronionego Krajobrazu „Puszcza Białowieska” – Uchwała Nr XII/84/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 29 kwietnia 1989 r. oraz Rozporządzenie Nr 6/98 Wojewody Białostockiego z dnia 20 maja 1998r.
  • Obszar Chronionego Krajobrazu „Dolina Narwi” – Uchwała Nr XII/84/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Białymstoku z dnia 29 kwietnia 1986 r. oraz Rozporządzenie Nr 6/98 Wojewody Białostockiego z dnia 20 maja 1998r.
  • Pomniki przyrody: grupa drzew (15 dębów i 2 lipy) na działce nr 437/2 we wsi Puchły – nr ewidencyjny 1188.

Dąb w Przybudkach

Gmina Narew sąsiaduje także z dwoma rezerwatami przyrody położonymi w Puszczy Białowieskiej:

  • Gnilcem – utworzonym dla zachowania w naturalnym stanie zbiorowisk turzycowych z udziałem rzadkich gatunków roślin naczyniowych i mszaków.
  • Doliną Waliczówki – utworzonym dla zachowania odznaczających się wysokim stopniem naturalności zbiorowisk leśnych i roślinności nieleśnej obejmujących zespoły turzycowe, występujące w strefie źródliskowej strumienia Waliczówka w Puszczy Białowieskiej.